Terminalogiya


Business – is an organization that provides goods and services to earn profit.
Ticarət – gəlir əldə etmək üçün məhsul və xidmətlərlə təmin edən təşkilatdır.
Profit – is the difference between a business’s revenues and expenses.
Mənfəət – ticari gəlirlə xərclər arasındakı fərqdir.
Economic system – is a nation’s system for allocating it’s resources amoung it’s citizen.
İqtisadi qurluş – dövlət resurslarının  onun vətəndaşları arasında  bölüşdürmək üçün olan milli sistem
Factor of production – are resources used in the production of goods and services (natural resources, labor, capital and entrepreneurs).
İstehsal amili – məhsul və xidmət istehsalnda istifadə olunan resurslar(təbii sərvətlər, işçi qüvvəsi, kapital və sahibkaarlıq).
Capital – is the funds needed to create and operate a business enterprise.
 Kapital – müəsisəni qurmaq və idarə etmək üçün lazım olan vasitə(puldur).
Labor (or human resources) – is the physical and mental capabilities of people as they contribute to economic production.
İşçi güvvəsi (və ya İnsan qaynaqları) – insanların istehsala tətbiq etdikləri fiziki və əqli bacarıq.
Natural resources – materials supplied by nature for example , land , water, mineral deposits and trees.
Təbii sərvətlər – təbiiət tərəfindən təmin edilən materiallar məsələn, torpaq, su, mineral yataqlar, və ağaclar.
 Entrepreneur – is someone who willing to assume the responsibility risk and reward of starting and operating a business.
Sahibkar (mütəşəbiskar) – biznesə başlamağın və onu idarə etməyin risklərini  və mükafatını (gəliri) üzərinə götürməyə razı olan şəxsdir.
Planed economy – a economy is that relies a centrallized governmetn to central all or most factors of production and make all or most production and allocation decisions.
Mərkəzləşdirilmiş iqtisatiyyat – bütün və ya əksər istehsal faktorlarının mərkəzi dövlətdə cəmləşdiyi və bütün və ya əksər istehsal və dağıtım(bölüşdürmə) qərarlarını dövlətin verdiyi  iqtisadiyyatdır.
Market economy – is economy in whish individuals control production and allocation decisions through supply and demand.
Bazar iqtisadiyyatı – fərdlər tərəfindən idarə olunan və istehsal və dağıtım qərarları tələb fə təklifə əsasən təşkil olunan iqtisadiyyatdır.
Market – is a mechanisim for exchange between buyer and seller of particular or services.
Market – Əmtəə və ya xidmətlərin alıcı və satıcı arasında mübadiləsi üçün mexanizmi.
Capitalism – market economy that provides for private ownership of production and encourages entrepreneurship by offering as an incentive.
Kapitalizm – sabikarları istehsalla məşğul olmağı təmin edən və gəlirə mütəşəbisliyi stimullaşdıran bazar iqtisadiyyatı.
 Mixed market economy – economic system featuring characteristics of planed and market economy.
Qarışıq bazar iqtisadiyyatı – mərkəzlədirilmiş və bazar iqtisadiyyatının göstəricilərini özündə cəmləşdirən iqtisadi sistem.
Privatization – process of converting government enterprises into privately owned companies.
Özəlləşdimə – dövlət müəsissələrinin özəl firmalara cevrilməsi prosesi.
Socialism – planed economic system in which the government owns and operates only selected major sources of production.
Sosializim – mərkəzləşdirilmiş iqtisadiyyatın bir növü olub və dövlət sadəcə secilmiş və əsas qaynaqların sahibidir.
Demand – the willingness and ability of buyers to purchase a good or service.
Tələb – alıcıların mal və xidməti almaq istəyi və bacarığıdır.
Supply – the willingness and ability of producers of  goods and service for sale.
Təklif – istehsalçıların satış üçün istehsal etmək istədiyi və bacardığı mallar və xidmətlərdir.
Profit – maximizing price at which the quantity of goods demanded and quantity of good supplied are equal.
Mənfəət – tələb olunan miqdarı ilə təklif olunan malların miqdarı tarazlıqda oldu şəraitdə olan maksimum qiymət.
Surplus – situation in which quantity of demanded exceed quantity supplied.
Arıqlıq( Müsbət saldo) – tələb olunanların miqdarının təklif olunanların miqdarıni üstələdiyi vəziyyət.
Private enterprise – economic system that allows individuals to pursuer their own interests without under government restriction.
 Özəl Mülkiyyət – insanlara öz maraqlarını yersiz dövlət məhdudiyyəti olmadan izləməyə imkan verən iqtisadi sistem.
Competition – vying among businesses for some resources or customer.
 Rəqabət – müəyyən xammal və ya müştəri üçün olan şirkətlər arası yarış.
Oligopoly – market or industry characterized by a handful of (generally large) sellers with the power influence the price of their product.
Oliqapoliya –malların qiymətinə təsir etmə bacarığına malik bir qrup satıcı(əsasən geniş qrup) ilə xarakterizə olunan bazar və sənaye.
Monopoly – market or industry in which there is only one producer which can therefore set the prices of its products.
Monopolya – sadəcə bir istehsalçı olduğundan öz mallarının qiymətini müəyyənləşdirə bildiyi bazar və ya sənaye növü.
Natural monopoly – industry in which one company can most efficiently supply all needed goods or services.
T’bii  monopolya – əmtəə və xidmətləri daha səmərəli istehsal edən və bütün tələbi qarşılaya bilən şirkətlə səciyyələn sənaye.
Stability – condition in which the balance between the money available in an economy and the goods produced in it are growing about the same rate.
Stabillik – dövriyyədə olan pulla istehsal olan malların səviyyələrinin eyni dərəcədə artdığı iqtisadi vəziyyət.
Inflation – phenomenon of widespread price increases throughout an economic system.
İnflyasiya – iqtisadiyyatda geniş yayılmış qiymət artımı hadisəsi.
Recession – period characterized by decreasing in employment income and production.
Azalma (enmə) – işçilərin gəlirlərinin və istehsalatın azalması ilə xüsusiyətlənən dövr
Depression – particularly server and long term recession.
Depresiya – xüsusi bölünmə və uzun müddət enmə.
Unemployment – level of joblessness among people actively seeking work.
İşsizlik – aktiv iş axtaranlar arasındakı işsizlərin səviyyəsi.
Growth – increase in amount of goods and services produced by nation’s resources.
Artım – dövlət resursları hesabına istehsal olunan mal və xidmətlərin miqdarındakı artım.
Gross Domestic Production – the value of all goods and services produced in a year nation’s economy through domestic factory production.
ÜDM – milli amildən istifadə edərək dövlətin 1 ildə istehsal etdiyi əmtəə və xidmətlərin dəyəri.
Productivity – measure of economic growth that compares how mush a system produce with the resources needed to product.
İstehsalcılıq qabiliyyəti – Lazım olan ləvazimat və ya resurslarla istehsal olunan malların miqdarı və economic böyümənin göstəricisi.
Budget deficit – situation in which a government body spends more many than it takes in.
Büdcə çatışmazlığı – dövlətin xərclədiyi məbləlğin qazandığı məbləği kecdiyi vəziyyət.
National debit – total amount that a nation owes its creditors.
Milli borc – dövlətin kreditorlarına olan borcunun cəmi.
Fiscal policies – governments economic policies that how the government collects and spend.
Maliyyə siyasəti – dövlətin pulu toplama və xərləcə siyasəti.
Monetary Policies – government economic policies that determine the size of nation’s money supply.
Pul siyasəti – Dövlətin təklif ediləcək pulun miqdarını müəyyən etmək üçün yeritdiyi siyasət.
Production era – period during the early twentieth century in which business focused primarily an improving productivity and manufacturing efficiency.
İstehsal erası – 20ci əsri əvvələrində biznesin hər şeydən əvvəl istehsalın və istehsal səmərəliliyinin artırılması üzərində cəmləşdiyi dövür.
Marketing concept – idea that a business must focus on identifying and satisfying consumer wants in order to be profitable.
Bazar anlayışı – Biznesin gəlir əldə etmək üçün  alıcıların istəklərini tapmaq və qarşılamaq üzərində cəmləşməsi fikri, ideyası.
Unlimited liability – legal principle holding owners responsible for paying off all debits of a business.
Tam məhsuliyyət – holding sahiblərinin biznesin bütün borclarının ödənilməsi öhdələndiyi qanuni prinsip.
General partnership – business with two or more owners who share in both the operation of the firm and in financial responsibility for its debits.
Tam ortaqlıq(şəriklik) – iki və daha artıq  sahibkarın firmanın idarəsini və mali borclarını bölüşdüyü biznes.
Corporation – business that is legally considered and entity separate form its owners and is liable for its own debits.
Korperasiya – hüquqi cəhətdən baxılmış və hüquqi şəxlərin sahibindən ayrı və öz borclarına cavabdeh olduğu biznes.
Public corporation – corporation whose stock is widely held and available for sale to the general public.
Açıq Tipli Səhimdar cəmiyyət – hissə sənədləri geniş yayılmış və beten cəmiyyət üçün satışda olan korperasiyalar.
Private Corporation – cooperation whose stock is held by only few people and is not available for sale to the general public.
Qapalı Tipli Səhimdar Cəmiyyət – Hissələrinin məhdud dairədə cəmləşdiyi və geniş kütlə ücün satışda oladığı korperasiya növü.
Limited Liability – Legal principle holding investors for a firms debits only to the limit of their personal investment in it.
Məhdut Məhsuliyyət – holdinq hisədarlarının holding borclarına yatırdıqları hissə qədər məhsuliyyət daşımları.
Corporative Governance – roles of shareholders directors and other managers in corporate decision making.
Korperativ İdarə – səhimdarların,direktorların və menecerlərin korperativ qərar qəbul etmədəki rolu.
Stockholder (share holders) – owner of shares of stock in a corparation.
Səhimdar (Hissədar) – müəsisə səhimlərinin sahibi.
Stock – share of ownership in a corparation.
Səhim (hissə) – müəsisənin mülkiyətinin hissəsi.
Prefered stock – stock that guarantees its holder fixed dividends and priority claims over assets but no corporate voting rate.
Üstün hissə – sahibinə sabit qazanc və aktivlər üzərində üstünlük hüququ verən amma korperativ səsvermə hüququ verməyən hissə sənədi.
Board of Directors – governing body of a corporation that reports to its share holders and delegate’s power to run its day to day operations, but remains responsible for sustaining it assets.
Direktorlar şurası – səhimdarlara və onların nümayəndələrinə tabe olan və sirkətin gündəlik idarəsindən və aktivlərin qorunmasından məhsul şəxslər.
Cief Executive Officer (CEO) – top manager hired by the board of directors to run a coparation.
Baş Direktor – Direktorlar şurası tərəfindən koperasiyani idarə etmək üçün tutulmuş Baş Menecer.
Merger – the union of two corporations to form a new corporation.
Birləşmə – yeni korperasiya yaratmaq üçün iki şirkətin birləşməsi.
Acquisition – the purchase of one company by another.
Əldə etmək – bir şirkətin başqasını alması.
Divestiture – selling of one are more corporate business unite.
Məhrumiyyət – böyük bir korperativ biznesin bir hissəsinin satılması.
Spin off – setting up one or more corporation unit as new, independent corporation.
Ayrılmna – şirkətin bir və ya bir nece strukturunu yeni və müstəqil şirkətə dönüşdürmək.
Inistitutional  investors – large investors such as pension funds, that purchase large bloks of coporation stock.
Təşkilat İnvestorlar – pensiya fondu kimi böyük istiqraz bloklarını öz əlndə saxlayan təşkilatlar.
Globalization – process by which the world economy is become a single independent system.
Qloballaşma – Dünya iqtisadiyyatını vahid müstəqil sistemə çevrilməsi prosesi.
Import – product made or grown abroad but sold domestically.
İdxal – xaricdə düzəldilmiş və ya becərilmiş lakin dövlət daxilində satılan məhsul.
Export – product made or grown domestically but sipped and sold abroad.
Eksport – ölkədə düzəldilmiş və ya becərilmiş lakin xaricə göndərilərək satılmış məhsullar.
Absolute advantage – the ability to produce some thing more efficiently that other country can.
Tam üstünlük – bir şeyi digər ölkələrin bacardöğından daha səmərəli istehsal etmə bacarığı.
Balance of trade – economic value of all products a country.
Ticari balans – ölkə iqtisadiyyatındakı bütün malların iqtisadi dəyəri.
Trade deficit – situation in which a country imports exceed its exports creating negative balance of trade.
Ticari çatışmazlıq – dövlətin idxal etdiklərinin ixrac etdiklərini üstələyərək neqativ balans yaratdığı vəziyyət.
Trade Surplus – situation in which a country’s exports exceed its imports, creating a positive balance of trade.
Müsbət saldo – dövlətin ixracının itxalını üstələyərək müsbət balans yaratdığı vəziyyət.
Balance of payment – flow of all money in to or out of a country
Ödəmə balansı –  dövlətə və ya dövlətdən xaricə olan bul axınlarının cəmiş
Exchange rate – rate at which the currency of one nation can be exchanged for the currency of another country.
Pul məzənəsi – bir dövlətin nominalının digərində dəyişdirilmə norması.
Exporter – firm that distributes and sells products to one or more foreign country.
İxracatçı – bir və ya bir neçə xarici ölkəyə məhsul paylayan və ya satan firma.
Importer – firm that buys products in foreign market and the imports them for resale in its home country.
İdxalçı – məhsullari xarici bazardan alıb öz ölkəsində yenidən satan firma.
Hörmətlə: Elçin Çobanov

About Elchin Chobanov

1988-ci ildə Bakıda doğulmuşam. 288 saylı orta məktəbi bitirmişəm(1994-2005). Bakalavr dərəcəmi Qafqaz universitetində İqtisadi və İdari Elimlər fakultəsində Menecmet(Bank işi üzrə) almışam(2005-2010). Magistr dərəcəmi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində MBA fakultəsində Marketinq üzrə almışam(2011-2013).
This entry was posted in Terminalogiya. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s