Disiplinin Əsas Ünsürləri


Disiplin aşağıdakı 3 əsas ünsürdən ibarətdir:
  1. Məsisənin bir hissəsi olaraq insan
  2. Davranışların nizamlanması
  3. Cəzalandırma

Məsisənin bir hissəsi olaraq insan

Bir müəsisədə çoxlu sayda istehsal faktorları var lakin onların içində digərləri ilə müqaisə olunmayacaq dərəcədə vacib istehsal faktoru var ki, bu da insandır. İnsan düşünə bilən, məyus ola bilən, darıxan, müxtəlif hadisələrə müxtəlif cür münasibət bəsləyən bir varlıqdır. İnsanı digər faktorlardan fərqli edən ən vacib və birinci xüsusiyyəti fərliliyidir. Müəsisə daxilindəki insanların hər biri biri-birindən şəxsiyətlərinə, təhsillərinə, zövqlərinə və s. göstəricilərinə görə fərqənirlər. Müsisədəki insanlar işindən başqa ailəsi, dəyərləri, hobbiləri ilə bir bütündür. Bu səbəbdən sosyal və ruh səviyyələri hər zaman işlərinə təsir edir. Qısaca desək, insan düşünən, düşündüyünü dilə gətirən, sevən, sevilən canlı bir varlıqdır və bu səbəbdən ona digər istehsal faktorlarından fərqli davranmaq lazımdır.

Davranışların nizamlanması

Disiplinin əsas vəzifəsi müəsisə üzüvlərinin münsaibətlərinin üzüvlərinin münasibətlərini tənzimləyərək müəsisə hədəflərinə nail olmanı təmin etməkdir. Misalcün: İşcilərin gündəlik işə vaxtında gəlməsini təmin edərək gündəlik istehsalı hədəflənən saya çatdırmaq.Müəsisə-işçi münasibəti sənaye inqlabından bu yana əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmişdir Müəsisənin hədəfləri olduğu kimi fərdlərin də hədəfləri var.  İnsanlar bir təşkilata məqsədlərinə nail olmaq üçün girirlər. Məqsədlər ehtiyacdan yaranır, ehtiyac isə davranışı başladan və davam etdirir.

Təşkilat üzüvlərinin davranışlarını nizamlamaq və müəsisə hədəflərinə yönləndirməyin iki yolu var:

  1. İşçilərin davranışlarını yönləndirən ehtiyacları müəyyənləşdirmək və həyata keçirmək. 
  2. İşçilərə təmin olunanların təmin olunmayacağı ilə təhdid etmək.

Şirkətin hansı metoddan istifadə etməsi onun daxili siyasətindən aslıdır lakin hər iki metodun istifadəsi də mümkündür.

Cəzalandırma

Disiplin sözü hər zaman cəza sözü ilə birlikdə və onun yanında düşünülür. Cəza arzu olunmayan bir davranışa qarşı və du davranışı təkrarlanmaması üçün neqativ reaksiyadır.  Cəza çox güclü təsirə malik olsa da hər an istifadəsi işçilərdə motivasiya azaldıcı təsir göstərir. Cəza sistemin ümumiyyətcə olmaması isə özbaşnalığa yol açır.

Hörmətlə: Elçin Çobanov.

About Elchin Chobanov

1988-ci ildə Bakıda doğulmuşam. 288 saylı orta məktəbi bitirmişəm(1994-2005). Bakalavr dərəcəmi Qafqaz universitetində İqtisadi və İdari Elimlər fakultəsində Menecmet(Bank işi üzrə) almışam(2005-2010). Magistr dərəcəmi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində MBA fakultəsində Marketinq üzrə almışam(2011-2013).
This entry was posted in HR, lider, Liderlik, Menecer, Menecment, Terminalogiya, İdarəetmə. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s